Share this
Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Print
E-mail
Η πόλη που ποτέ δεν κοιμάται
Έχοντας ταξιδέψει το 2003 στην Ινδία και θέλοντας να μάθω για τη σημερινή της κατάσταση, παρακολούθησα συνεπαρμένη το «Slumdog Millionaire», την εκπληκτική ταινία του σκηνοθέτη Ντάνι Μπόιλ που καταφέρνει να δώσει με πραγματικά ρεαλιστική ματιά, την εικόνα της σύγχρονης Μουμπάι στον έξω κόσμο και δίκαια κέρδισε 8 Όσκαρ. Πρόσφατα έμαθα ότι κατεδαφίστηκε η παράγκα που έμενε ο μικρός πρωταγωνιστής της ταινίας, που είχε εισπράξεις πάνω από 250 εκατ. ευρώ και αναρωτήθηκα πώς γίνεται να υπάρχει τόση αδικία στον κόσμο… Μετά έδωσα η ίδια την απάντηση στον εαυτό μου. Τα πάντα μπορούν να συμβούν σε μια πόλη σαν τη Μουμπάι…
Πρωτεύουσα της Πολιτείας Μαχαράστρα που σημαίνει η Μεγάλη Χώρα, η γνωστή μας Βομβάη άλλαξε επίσημα τ’ όνομα της τη δεκαετία του 90 και ξαναπήρε το παλιό της, το Μουμπάι, προς τιμήν της θεάς Μούμπα που λάτρευαν οι αυτόχθονες ψαράδες. Το μικρό ψαροχώρι, που ήταν άσημο τον 19ο αιώνα, γνώρισε ραγδαία πληθυσμιακή έκρηξη τις τελευταίες δεκαετίες και μετατράπηκε στο μεγαλύτερο οικονομικό και εμπορικό κέντρο και στο κύριο λιμάνι της χώρας στην Αραβική θάλασσα. Χτισμένη στη δυτική ακτή της Ινδίας, στη θέση ενός αρχαίου οικισμού, κατοικείται από εκπροσώπους όλων των γλωσσικών και θρησκευτικών ομάδων της χώρας. Είναι η πιο κοσμοπολίτικη και πολυπληθής πόλη της Ινδίας, με πληθυσμό πάνω από 18 εκατ. κατοίκους, από τους οποίους περίπου οι μισοί ζούνε σε τρώγλες φτιαγμένες από λαμαρίνες! Παρόλα αυτά συνεχίζει να μοιράζει υποσχέσεις στα εκατομμύρια των ανθρώπων που φτάνουν για να κυνηγήσουν τ’ όνειρο…
Από ψηλά βλέπεις μια τεράστια πόλη που εκτείνεται πολύ μακρύτερα από εκεί που φτάνει η ματιά σου. Καθώς το αεροπλάνο ετοιμάζεται για τροχοδρόμηση στο διάδρομο του διεθνούς αεροδρομίου Σαχάρ, νιώθεις δέος με την εικόνα που αντικρίζεις. Μια μεγάλη παραγκούπολη ξεδιπλώνεται μπροστά σου και τα τελευταία χαμόσπιτα φτάνουν ως τις παρυφές του αεροδρομίου. Ανώμαλη προσγείωση στην πραγματικότητα… Καλώς ήρθατε στη Μουμπάι, την πόλη με τις απίστευτες αντιθέσεις και τους ποικίλους πολιτισμούς!
Μετά από τις απαραίτητες διαδικασίες, o αρχηγός του γκρουπ μάς οδηγεί - αφού καταφέρουμε να διαπεράσουμε το ανθρώπινο φράγμα που έχουν δημιουργήσει οι πιτσιρικάδες που ελπίζουν να εισπράξουν κάποια καραμέλα από το νεόφερτο γκρουπ - στα κλιματιζόμενα πούλμαν που μας περιμένουν έξω από το αεροδρόμιο και κατευθυνόμαστε προς το ξενοδοχείο μας.
Η κίνηση στους δρόμους είναι χαοτική, φοβερά άναρχη και όπως μας πληροφορεί ο τοπικός ξεναγός μόνιμη, 24 ώρες το 24ωρο. Η φασαρία από τα κορναρίσματα και τα μηχανάκια εκκωφαντική. Η συνεχής καύση σκουπιδιών, όλες τις ώρες της ημέρας, καθώς και το καυσαέριο από τα αμέτρητα παλιά αυτοκίνητα που κυκλοφορούν, δημιουργούν ένα μόνιμο νέφος πάνω από την πόλη κάνοντας την ατμόσφαιρα αποπνικτική.
Η θερμοκρασία είναι ήπια στα μέσα Γενάρη (σύμφωνα με τους ταξιδιωτικούς πράκτορες είναι η καλύτερη περίοδος για να επισκεφτείς την Ινδία) και η υγρασία, ευτυχώς, σε χαμηλά επίπεδα. Φτάνουμε στο ξενοδοχείο και αφού τακτοποιηθούμε στα δωμάτιά μας, ξεκινάμε για την πρώτη μας βόλτα στη «Νέα Υόρκη της Ινδίας», όπως πολλοί λένε την πόλη. Στην διαδρομή ο αρχηγός του γκρουπ, αφού μας συμβουλεύει να μη φάμε το παραμικρό εκτός ξενοδοχείου και να πίνουμε και να πλένουμε τα δόντια μας μόνο εμφιαλωμένο νερό, μας μιλάει για τη βιομηχανία θεάματος του Μπόλιγουντ και τον τρόπο που κρατάει ζωντανή τη σχέση με τις μεγάλες ινδικές αφηγήσεις. Μας εξηγεί ότι στη χώρα όλοι μεγαλώνουν με τη Μαχαμπαράτα και τη Ραμαγιάνα, κάτι αντίστοιχο με τη δικιά μας Ιλιάδα και Οδύσσεια, που τους προσφέρει, κατά κάποιο τρόπο, φιλοσοφική και θρησκευτική καθοδήγηση. Όλες σχεδόν οι ταινίες που γυρίζονται στο Μπόλιγουντ δανείζονται την πλοκή τους από αυτές τις ιστορίες. Ενώ μας πληροφορεί για όλα αυτά προσπερνάμε τεμένη, εκκλησίες και μικρούς ινδουιστικούς βωμούς που συνυπάρχουν αρμονικά καθώς και εκπληκτικά κτίρια και συχνά διακόπτει την αφήγησή του για να μας εξηγήσει τι βλέπουμε. Αρκετά συχνά συναντάμε αγελάδες, τα ιερά ζώα της Ινδίας, οι οποίες κυκλοφορούν ελεύθερες παντού και κανείς δεν τις πειράζει, ούτε τις διώχνει ακόμα κι όταν παρακωλύουν την ήδη επιβαρυμένη κίνηση ή μασουλάνε λαχανικά από το καρότσι κάποιου μικροπωλητή.
Κάνουμε την πρώτη μας στάση στο σπουδαιότερο αξιοθέατο της Μουμπάι, την ονομαστή Πύλη της Ινδίας, μια εντυπωσιακή μνημειακή αψίδα που ορθώνεται αγέρωχη απέναντι από τη θάλασσα. Χτισμένη το 1911, προς τιμήν του Άγγλου βασιλιά Γεωργίου Ε΄ και της βασίλισσας Μαίρης, γίνεται πόλος έλξης εκατοντάδων τουριστών που έρχονται να θαυμάσουν το υπέροχο μνημείο με τους τέσσερις πυργίσκους και το περίτεχνο κιγκλίδωμα που είναι σμιλεμένο πάνω σε κίτρινο βασάλτη.
Στη συνέχεια επισκεπτόμαστε το διάσημο μουσείο του πρίγκιπα της Ουαλίας, που κατασκευάστηκε το 1905, ένα πελώριο κτίριο γεμάτο εκθέματα που αφορούν τις τέχνες, την εθνογραφία και τη φυσική ιστορία της χώρας, καθώς και υπέροχους πίνακες διάσημων ζωγράφων.
Στο κέντρο της πόλης συναντάμε το επιβλητικό Ανώτατο Δικαστήριο και το παλιό Πανεπιστήμιο της Μουμπάι με τον ψηλό πύργο του ρολογιού, που έχει μεγάλη ομοιότητα με το Μπιγκ Μπεν του Λονδίνου. Τριγύρω παλιά αποικιακά κτίρια θαυμαστής αρχιτεκτονικής, στέκουν περήφανα θυμίζοντας αλλοτινές εποχές. Επιστρέφουμε στο ξενοδοχείο μας συνεπαρμένοι από τη γοητεία της πόλης.
Το επόμενο πρωί επισκεπτόμαστε το διάσημο σιδηροδρομικό σταθμό Βικτώρια και περπατάμε ολόκληρη την Μαρίν Ντράιβ, τη φημισμένη παραλιακή λεωφόρο. Εκστασιαζόμαστε από την ομορφιά των σπάνιων πολύχρωμων ψαριών που έχουμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε στο ενυδρείο Ταραπορεβάλα, συναντάμε την εξωτική παραλία Τσουπάτι και τον κοσμοπολίτικο λόφο Μάλαμπαρ στον οποίο ζούνε οι πιο εύποροι κάτοικοι της Μουμπάι. Στην κορυφή του λόφου βλέπουμε τους περίφημους Κρεμαστούς Κήπους, ένα από τα καλύτερα πάρκα της περιοχής. Γυρνάμε στο ξενοδοχείο κατάκοποι, αλλά ευχαριστημένοι από την ημέρα μας.
Την επομένη επιβιβαζόμαστε στο τοπικό καραβάκι για μια επίσκεψη στο νησί Ελέφαντα, όπου θαυμάζουμε τα συμπλέγματα σπηλαίων με τις εκπληκτικές τοιχογραφίες, τους ναούς του 7ου αιώνα και τ’ αγάλματα του ινδουιστικού πανθέου, με κορυφαίο το άγαλμα Τριμούρτι που απεικονίζει το Σίβα τρικέφαλο.
Επιστρέφουμε στα δωμάτιά μας και έχουμε ολόκληρο το απόγευμα ελεύθερο. Καιρός να γνωρίσουμε και την άλλη όψη της Μουμπάι. Κατόπιν συνεννόησης με τον τοπικό ξεναγό και αφού του δώσουμε το απαραίτητο φιλοδώρημα (τα πάντα στη Μουμπάι είναι θέμα συναλλαγής) λίγα άτομα από το γκρουπ ξεκινάμε για να επισκεφτούμε τις παραγκουπόλεις. Έξω από το ξενοδοχείο περιμένουν ντόπιοι με παλιά παράξενα τρίκυκλα και μετά από σκληρό παζάρι με τον ξεναγό κανονίζουν την τιμή και ξεκινάμε. Για ευνόητους λόγους δεν σκεφτόμαστε καν να πάμε με το πούλμαν…
Απομακρυνόμαστε από τα πολυτελή ξενοδοχεία και τα όμορφα σπίτια με τις περιποιημένες βεράντες, προσπερνάμε τις τελευταίες πελώριες πολυκατοικίες και ξαφνικά το τοπίο αλλάζει δραματικά. Μια τεράστια έκταση από χιλιάδες χαμόσπιτα κολλημένα το ένα δίπλα στο άλλο εμφανίζεται μπροστά μας. Το θέαμα είναι απίστευτο! Ανάμεσα στις παράγκες υπάρχουν στενά δρομάκια γεμάτα κόσμο, λασπόνερα κυλάνε από παντού, κότες τριγυρνάνε ελεύθερες, βουνά από σκουπίδια καίγονται… Άνθρωποι που δουλεύουν, ψωνίζουν και κουβαλάνε ογκώδη αντικείμενα, συνωστίζονται στα ίδια σοκάκια με μανάδες που πλένουν τα μωρά τους και παιδιά που τρέχουν παίζοντας μέσα στα βρομόνερα. Ακούμε τον ξεναγό να μας λέει σε άψογα, αλλά μ’ έντονη ινδική προφορά, αγγλικά ότι το βασικό οικοδομικό υλικό για τα «σπίτια» είναι χοντρά τσουβάλια και κομμάτια λαμαρίνας ανακατεμένα με λάσπη. Μαθαίνουμε ότι αποχετευτικό δίκτυο και παροχή νερού είναι σχεδόν ανύπαρκτα! Σε μεγάλες περιοχές, δεν υπάρχει καν ηλεκτρικό ρεύμα! Η έκπληξή μας φτάνει στο αποκορύφωμά της όταν μας πληροφορεί ότι στις παραγκουπόλεις ζει η μεσαία τάξη!!! Και όταν με εύλογη απορία τον ρωτάμε πού ζούνε οι φτωχοί, ανασηκώνει τους ώμους και μας απαντά ότι μένουν όπου βρούνε, υπάρχουν χιλιάδες άστεγοι που κοιμούνται με μια κουβέρτα στο δρόμο… Τα ποσοστά θνησιμότητας τρομακτικά μεγάλα… Μετά μας μιλάει για τις κάστες, ένα πολύπλοκο σύστημα διακρίσεων και ανισοτήτων που, παρόλη την πολιτική βούληση, παραμένει αναλλοίωτο εδώ και 3000 χρόνια! Προσπερνάμε τρώγλες όπου μας λέει ότι μπορεί να ζούνε γιατροί, προγραμματιστές, δικαστικοί. Άνθρωποι μορφωμένοι που χτίζουν σε γη για την οποία δεν έχουν τίτλους ιδιοκτησίας. Όχι γιατί είναι φτωχοί, απλά η νομοθεσία για την ιδιοκτησία γης είναι απίστευτα προβληματική. Μας εξηγεί ότι οι παράγκες μπορεί να δείχνουν εξωτερικά φτωχικές, αλλά ίσως στο εσωτερικό τους να υπάρχουν υπολογιστές τελευταίας τεχνολογίας και μοντέρνα έπιπλα. Αφού περιπλανηθούμε για λίγο ακόμα ξεκινάμε για το ξενοδοχείο έχοντας μια πικρή γεύση στο στόμα.
Το πρωί θ’ αναχωρήσουμε από τη Μουμπάι έχοντας προσθέσει άλλο ένα σημαντικό κομμάτι στο πάζλ των εμπειριών και των γνώσεών μας γι’ αυτήν την παράξενη, πολύχρωμη πόλη που χάρη στην ευφυΐα της καταφέρνει να συμφιλιώνει όλα τα παράδοξα στοιχεία της. Είμαι σίγουρη ότι παρά τις όποιες σκιές και καθημερινές αδικίες, θα νιώθω ένα φτερούγισμα δέους και ενθουσιασμού κάθε φορά που θα φέρνω στο μυαλό μου την πόλη που ποτέ δεν κοιμάται …
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
