Toni Morrison

PDF
smaller text tool iconmedium text tool iconlarger text tool icon

 

 

   "She's got the Blues"

 


 ''Δεν ήταν θαύμα σταλμένο από το Θεό. Ήταν έλεος. ...... το να σου έχει δοθεί εξουσία πάνω σ' έναν άλλο είναι σκληρό. Το να επιβάλλεις με τη βία την εξουσία σ' έναν άλλο είναι λάθος. Το να παραχωρείς την εξουσία του εαυτού σου σ΄έναν άλλο είναι συμφορά."

«Ανθρωπε των μπλουζ. Μαύρε και μπλουζίστα. Μαύρε, και γι' αυτό άνθρωπε των μπλουζ».

«Ι 've got the blues», λέει ο μαύρος μουσικός και εννοεί: τραγουδώ την χαρά που δεν θα νιώσω ποτέ το απόλυτό της, τραγουδώ την λύπη που διαρκώς είναι δίπλα μου.....
 Η Toni Morrison γράφει και είναι σαν να τραγουδάει την συναισθηματική αντίθεση. Oπως τα μπλούζ δημιουργούν έναν διάλογο ανάμεσα στην φωνή και την κιθάρα, έτσι και η Morrison με την γραφή της προκαλεί τον αναγνώστη σε διάλογο με τα συναισθήματα και τις προσωπικές του μνήμες!   

''Γαλάζια µάτια. Καινούργια, γαλάζια µάτια, είπε. Σα ν' αγόραζε παπούτσια. «Θα ήθελα ένα ζευγάρι καινούργια γαλάζια µάτια». Πρέπει να Σου τα ζητούσε πολύ καιρό Κύριε και δεν της είχες απαντήσει. Γι’ αυτό κι εγώ έκανα εκείνο που Εσύ δεν έκανες, δεν θα µπορούσες, δεν θα ήθελες να κάνεις: κοίταξα αυτό το άσχηµο µαύρο κοριτσάκι και το αγάπησα. Έπαιξα το ρόλο Σου. Και ήταν µια πολύ καλή παράσταση! Εγώ, εγώ προκάλεσα ένα θαύµα. Της έδωσα τα µάτια. Της έδωσα τα γαλάζια, γαλάζια, δυο γαλάζια µάτια. Μπλε κοβαλτίου. Μια λωρίδα παρµένη απ' ευθείας από το δικό Σου γαλάζιο ουρανό. Kανένας άλλος δεν θα δει τα γαλάζια της µάτια. Μόνο εκείνη. Και θα ζήσει ευτυχισµένη...''

Μπλούζ είναι το κλάμα της ψυχής των μαύρων μουσικών. Η Morrison γράφει σε τόνο μπλουζ τα έργα της: η εγκατάλειψη, η μοναξιά, η προσωπική απογοήτευση κοινωνική αδικία, η απόλυτη αδιαφορία. Κι όλα αυτά παίρνουν την μορφή κραυγής πόνου, απόγνωσης και κάποτε χαράς.

Ο ρύθμός μπλούζ ακανόνιστος: από το σήμερα στο παρελθόν και η ανάκληση μιας μνήμης ταξίδι στο μέλλον.
 
«Οταν κοιτάζει κανείς ένα σπουδαίο έργο τέχνης, η αισθητηριακή εμπειρία είναι βαθύτερη απ' όσα δεδομένα -ιστορικά, αισθητικά, τεχνικά- ανακαλεί η θέασή του», γράφει. «Το ίδιο και όταν ακούει ένα μουσικό έργο. Η φιλολογική αξία μιας ζωγραφικής ή μιας μουσικής σύνθεσης είναι περιορισμένη• το ίδιο ισχύει και για τη φιλολογική αξία της ίδιας της λογοτεχνίας. Η επίκληση της λογοτεχνικής παιδείας τού αναγνώστη συνεπάγεται την απίσχανσης της φαντασίας, τόσο του ίδιου όσο και του συγγραφέα». Και αλλού: «Ενα λογοτεχνικό τραγούδι θέλω να είναι η δουλειά μου, ένα παιχνίδι διαθέσεων». Εδώ η Μόρισον συναντάται με όσα γράφει για τα μπλουζ ο Γιόακιμ Μπέρεντ: «Οχι, η συνοχή δεν είναι ζητούμενο. Οι στίχοι και οι στροφές έχουν ιμπρεσιονιστικό χαρακτήρα. Συνδέονται μεταξύ τους όπως και οι πινελιές του χρώματος σ' έναν πίνακα: αν τον κοιτάξεις από κοντά, δεν μπορείς να καταλάβεις γιατί υπάρχει κόκκινο δίπλα στο μπλε ή πράσινο δίπλα στο πορτοκαλί• όμως, αν κάνεις δύο βήματα πίσω, όλα μπερδεύονται σε μια μοναδική ολότητα. Η "ολότητα" των μπλουζ είναι η διάθεση, η ατμόσφαιρα. Αυτή δημιουργεί τη δική της συνοχή»

''Κι ύστερα, ήρθε το καλοκαίρι. Ένα καλοκαίρι που κούτσαινε κάτω από το βάρος της ανθοφορίας. Βαριά ηλιοτρόπια έγερναν πάνω από φράχτες, κρινάκια που σκαρφάλωναν στα πεζοδρόµια και ξεραίνονταν, µακριά από τις πορφυρές καρδιές τους• στάχια καλαµποκιού, µε το πυρόξανθο κεφάλι τους να ταλαντεύεται πάνω στο καλάµι τους. Και τ’ αγόρια. Τα όµορφα, όµορφα αγόρια, σκορπισµένα παντού σαν διαµάντια, που χώριζαν στα δυο τον αέρα µε τις φωνές τους κι έκαναν το ποτάµι να πήζει από τις αστραφτερές υγρές τους πλάτες. Ακόµη και τα βήµατά τους άφηναν πίσω τους µια µυρωδιά καπνού. Ήταν εκείνο το καλοκαίρι, το καλοκαίρι των δώδεκα χρόνων τους, το καλοκαίρι των όµορφων µαύρων αγοριών, που έγιναν ναζιάρες, φοβισµένες κι ατίθασες – όλα µαζί.''

Η ίδια προτείνει στο αναγνωστικό κοινό να ''κατανοήσει'' και να μην ''ερμηνεύσει'' τον κόσμο για τον οποίο γίνεται λόγος στα κείμενά της και να μην προκαταβάλεται απο το χρώμα του δέρματος .
Αυτή είναι η Toni Morrisson,μια αμερικανίδα λογοτέχνιδα τιμημένη με τα βραβεία Νόμπελ το 1988 και Πούλιτζερ για το αριστούργημά της.. Η αγαπημένη (Beloved) το 1993!

 

Comments  

 
0 #1 spring 2010-03-17 11:51
poly oraio!
Quote
 

Add comment


Security code
Refresh