Share this
Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Print
E-mail
«με πλήρη, μεταλλική επίστρωση»
«Κουρδιστό Πορτοκάλι», «Full Metal Jacket», «Οδύσσεια του Διαστήματος», «Λολίτα». Μερικές από τις πιο σπουδαίες, κινηματογραφικές παραγωγές του μεγάλου σκηνοθέτη Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Ταινίες που αψήφησαν τις προσταγές της αμερικανικής βιομηχανίας και έθεσαν τον ίδιο ως μια από τις πιο σημαντικές μορφές της 7ης τέχνης. Ασυμβίβαστος, συγκρουσιακός, δεν δίστασε ποτέ να μετρηθεί με τις αυστηρές, κατευθυνόμενες κριτικές του δυτικού κόσμου. Ενός κόσμου με σαφείς, πουριτανικές ιδέες που δεν αντιλήφθηκε την προφητική διάσταση της ταινίας «Κουρδιστό Πορτοκάλι».
Η βία, η ψυχολογία των μαζών, η ανεξέλεγκτη κρατική τακτική για τον έλεγχο των πληθυσμών συνέστησαν μερικές από τις ιδέες που χαρακτήρισαν την καλλιτεχνική παραγωγή του Κιούμπρικ. Το ηθικοπλαστικό Λονδίνο της αγγλικανικής εκκλησίας και των περιβόητων, βασιλικών σκανδάλων δεν άντεξε την προβολή της αλήθειας του Αμερικανού κινηματογραφιστή και απαγόρεψε με ηθικοπλαστικές κορώνες το «Κουρδιστό Πορτοκάλι» από τις αίθουσες. Ο ίδιος ο παραγωγός δηλώνοντας τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του έθεσε ως όρο τη μη προβολή των ταινιών του στο Λονδίνο μέχρι το θάνατό του. Ίσως ο ίδιος να είχε προφητικά διαισθανθεί την έξαρση της βίας που παρουσιάστηκε τις επόμενες δεκαετίες. Μια έξαρση που ξεπέρασε ακόμα και τον κινηματογράφο.
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ γεννήθηκε στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης στις 26 Ιουλίου 1928. Ασχολήθηκε με τη φωτογραφία από την ηλικία των 17, ενώ η σκηνοθετική του ενασχόληση ξεκινά το 1957, στην ταινία «Paths Of Glory», με πρωταγωνιστή τον Κερκ Ντάγκλας. Η ταινία «Λολίτα» αποτέλεσε την πρώτη του παραγωγή, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ. Συνεργάστηκε με σπουδαίους ηθοποιούς, όπως ο Πίτερ Σέλερς δημιουργώντας ταινίες με σουρεαλιστικό και άλλοτε υπερρεαλιστικό περιεχόμενο, αφού κάτι τέτοιο εξυπηρετούσε καλύτερα την προβολή των ιδεών του.
Οι μεγαλύτερες επιτυχίες του, η ταινία «Κουρδιστό Πορτοκάλι» και το ωμό, όσο και αληθινό «Full Metal Jacket», αποτέλεσαν τις σπουδαιότερες παραγωγές του. Διαχρονικά μηνύματα μέσα από ταινίες που δεν δίστασαν να ενσωματώσουν τις πιο κρυφές αγωνίες μιας εποχής με κατεστραμμένα παραπετάσματα, με διαρκείς πολιτικές αλλαγές και πτώσεις καθεστώτων που χαρακτήρισαν την πορεία του δυτικού κόσμου. Η τελευταία του ταινία «Μάτια ερμητικά κλειστά», με το ζεύγος Τομ Κρουζ και Νικόλ Κίντμαν αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του Αμερικανού σκηνοθέτη και παραγωγού.
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ πέθανε στον ύπνο του από καρδιακή ανακοπή στις 7 Μαρτίου του 1999.
Η φράση που ο γράφων εντόπισε σε δικτυακό τόπο, αφιερωμένο στο Στάνλεϊ Κιούμπρικ (The Kubrick Site),περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε τη μοναξιά της μεγαλοφυΐας του Αμερικανού σκηνοθέτη. Σε ελεύθερη μετάφραση, «μερικές φορές η αλήθεια ενός πράγματος δεν υπάρχει στη λογική του, μα στην αίσθησή του.» Και εσείς κύριε Κιούμπρικ φτιάξατε αισθήσεις. Ξεχωριστές, προφητικές αισθήσεις.
Φιλμογραφία
• Flying Padre (1951)
• Day of the Fight (1951)
• Fear and Desire (1953)
• The Seafarers (1953)
• Killer's Kiss (1955)
• Το Χρήμα της Οργής (The Killing, 1956)
• Σταυροί στο Μέτωπο (Paths of Glory, 1957)
• Σπάρτακος (Spartacus, 1960)
• Λολίτα, 1962)
• S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα (Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, 1964)
• 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος (2001: A Space Odyssey, 1968)
• Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (A Clockwork Orange, 1971)
• Μπάρρυ Λύντον (Barry Lyndon, 1975)
• Η Λάμψη (The Shining, 1980)
• Full Metal Jacket (1987)
• Μάτια Ερμητικά Κλειστά (Eyes Wide Shut, 1999)
