Share this
Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Print
E-mail
Φυλές του κόσμου
Οι Μουσουλμάνοι της Βόρειας Αφρικής ή αλλιώς Βέρβεροι θα μπορούσαν πλέον να καταταγούν στα εξαφανισμένα ή πολύ σπάνια φύλα. Καμωμένοι κυρίως από μαρτυρίες και μύθους μπλεγμένα γλυκά από τα αρχαία χρόνια έως τον Μεσαίωνα. Τα στοιχεία μιλούν για μια φυλή με προαιώνια παράδοση, πολιτιστική αλλά κυρίως στρατιωτική.
Η λέξη Moors
Εννοιολογικά η λέξη Moors αναφέρεται στον Μουσουλμανικό και κατ’ επέκταση αραβικό πληθυσμό που προέρχεται από τη Βόρειο Αφρική και μέρος του αργότερα κατοίκησε στην Ιβηρική χερσόνησο. Πρόκειται για μαύρη ή αρκετά σκούρα φυλή με τη λέξη μάλιστα να έχει ταυτοποιηθεί λανθασμένα με τον χαρακτηρισμό «νέγρος».
Παράλληλα όμως έτσι έχουν χαρακτηριστεί αυτοί που κατοικούν στη σημερινή Μαυριτανία, στις δυτικές αφρικανικές χώρες και στον ποταμό της Σενεγάλης.
Η ελληνική λέξη μαύρος έχει συνδέσεις με τη λέξη Moors, ενώ στις Φιλιππίνες η λέξη Moros είναι μια παραλλαγή και περιγράφει μέρος του Μουσουλμανικού πληθυσμού. Στην σημερινή ιβηρική ο όρος Moor χρησιμοποιείτε για να περιγράψει αυτούς που έχουν Μαροκινή εθνικότητα και ζουν στην Ευρώπη, όμως θεωρείται όρος υποτιμητικός και ρατσιστικός. Ακόμα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τους ανθρώπους από τη Βόρεια Αφρική γενικότερα.
Στα λατινικά η λέξη maurus σημαίνει αυτός που προέρχεται από τη Μαυριτανία, ενώ σε πολλές χώρες οι λέξεις παραλλάσσονται με τη ρίζα και τη σημασία τους να παραμένει ίδια. Moreno για παράδειγμα στην Ισπανία και τη Πορτογαλία σημαίνει μαυρισμένος..
Μπορεί οι Moors να έχουν συνδέονται με τους Μουσουλμάνους, η λέξη Moors βρίσκεται πολύ νωρίτερα από το Ισλάμ.
Οι Moors στην λογοτεχνία
Στον 8ο αιώνα οι στρατιώτες Moors είχαν δημιουργήσει έναν μύθο γύρω από το άκουσμα τους, με τις νίκες που πέτυχαν σε Ισπανία, Πορτογαλία και Γαλλία. Πολλές πηγές συνηγορούν πως οι Moors ήταν σκουρόχρωμοι και μάλιστα το παράδειγμα του Μόριεν ενός ιππότη που υποτίθεται έζησε στον καιρό του Αρθούρου είναι χαρακτηριστικό. Ο Μοριέν περιγράφεται ως «κατάμαυρος. Το κεφάλι, το σώμα και τα χέρια του ήταν κατάμαυρα».Ό πιο γνωστός «φανταστικός» χαρακτήρας όμως που δημιουργήθηκε με την γενική εικόνα ενός Moor στο κεφάλι του συγγραφέα, είναι ο Οθέλος. Ο ζηλιάρης στρατηγός αντλούσε την καταγωγή του από τους Μουσουλμάνους της βόρειας Αφρικής. Ο Σαίξπηρ στο έργο του σχολιάζει εκτός από το μελαμψό του χρώμα και την στρατηγική του ικανότητα καθώς και τον ρατσισμό που είχαν να αντιμετωπίσουν όσοι προέρχονταν από την ίδια φυλή, μιας και θεωρούνταν βάρβαροι και απολίτιστοι. Οι στρατιώτες που θεωρούνταν Moors είχαν χρησιμοποιηθεί από για λογαριασμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και υπηρέτησαν στην Βρετανία, τη Γαλλία, την Ελβετία, την Αυστρία, την Ουγγαρία, στον Άγιο Μαυρίκιο και σε πολλές χώρες ακόμα.
Η πορεία τους στους αιώνες
Οι Moors δεν αυτοχαρακτηρίζονταν ως ξεχωριστή φυλή, αλλά περισσότερο χαρακτηρίστηκαν ως ξεχωριστή εθνότητα από τους Ευρωπαϊκούς Μεσαιωνικής εποχής πολιτισμούς προκειμένου να τους συγκεκριμενοποιήσουν.
Προέρχονται από ένα βόρειο κομμάτι της Αλγερίας και ένα μικρό βασίλειο από τον 3ο αιώνα Π. Χ. Ο Στράβωνας τους είχε αναφέρει, όπως και οι Ρωμαίοι μιας και οι Moors συνεργάζονταν εμπορικά με τους Καρχηδόνιους. Σε κάποια φάση διαχωρίστηκαν, πηγαίνοντας μερικοί με τους Ρωμαίους και άλλοι με τους Καρχηδόνιους κατά τη διάρκεια των φοινικικών πολέμων. Με τη νίκη των Ρωμαίων το κομμάτι των Moors άνηκε στους θριαμβευτές. Αρκετούς αιώνες αργότερα και με την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας οι Βάνδαλοι, μια γερμανική φυλή, ηγήθηκαν στην περιοχή μέχρι να ηττηθούν από τους Βυζαντινούς. Κανείς πάντως δεν είχε τον απόλυτο έλεγχο και οι Βέρβεροι Moors παρέμεναν σχετικά ανεξάρτητοι.
Τον 8ο αιώνα, οι πλέον Ισλαμιστές Moors, κατέκτησαν τη Βισιγοτθική χριστιανική Ισπανία. Κατάφεραν υπό την αρχηγία του Tariq Ibn-Ziyad με έναν οκταετή πόλεμο να κατακτήσουν όλη την Ιβηρία. Έφτασαν μέχρι τα Πυρηναία όρη όπου ηττήθηκαν από τους Φράγκους στη μάχη του Πουατιέ το 732.
Η πολιτεία των Moors ταλαιπωρήθηκε αργότερα από εμφύλιους πολέμους κρατώντας παρ’ όλα αυτά υπό την κατοχή τους πολλές περιοχές στα βορειοδυτικά με εξαίρεση τη Βασκωνία. Οι αυθεντικοί Moors ήταν μικροί σε αριθμό αλλά πολλοί ιθαγενείς Ίβηρες στράφηκαν στο Ισλάμ. Η «επιθετική πολιτική» του Χριστιανισμού όμως, και η αναγκαστική προσηλύτιση στον χριστιανισμό εξώθησε αρκετούς μαύρους Μουσουλμάνους να εγκαταλείψουν την περιοχή συρρικνώνοντας τον αριθμό τους σε 1.500.
Έτσι άρχισαν να πέφτουν σε παρακμή διατηρώντας παρ’ όλα αυτά το βασίλειο στη Γρανάδα, ένα θαυμαστό κομμάτι αρχιτεκτονικής στη Νότια Ιβηρική. Τελικά το 1492 ο τελευταίος αρχηγός των Μουσουλμάνων παρέδωσε και το τελευταίο κάστρο.
Από εκεί και έπειτα οι εναπομείναντες Μουσουλμάνοι καθώς και οι Εβραίοι που ζούσαν στην Ισπανία έγιναν στόχος πρώτα της χριστιανικής εκκλησίας που τους ανάγκασε να προσέλθουν στον Χριστιανισμό με την απειλή του θανάτου. Αργότερα στοχοποιήθηκαν –ως χριστιανοί-από την Ιερά Εξέταση που θεωρούσε ότι εξασκούσαν μαγεία. Ο πληθυσμός των Moors είτε εξαφανίστηκε με φυσικά μέσα(θάνατο) είτε αναγκάστηκε να απαρνηθεί την κληρονομιά του. Αυτοί που παρέμειναν και απορροφήθηκαν έγιναν αγρότες.
Όπως αναφέρει ο ιστορικός Richard A.Fletcher «Οι άραβες που έμειναν στην Ιβηρική ήταν ένας πολύ μικρός αριθμός. Απλά έμειναν για να μας υπενθυμίζουν ότι οι πρώτοι κατακτητές ονομάζονταν Moors ή αλλιώς Βέρβεροι από το Μαρόκο».
Η σχέση τους με τις άλλες θρησκείες
Οι πρώτοι άρχοντες των Moors στην Ιβηρική χερσόνησο ήταν αρκετά ανεκτικοί προς τους χριστιανούς, τους μουσουλμάνους και τους εβραίους που ζούσαν στην ίδια περιοχή. Όταν το χαλιφάτο της Κόρδοβας κατέρρευσε το 1301 η ισλαμική περιοχή στην Ιβηρική ήρθε υπό την εξουσία της δυναστείας των Almoravid.Αυτή η δεύτερη δυναστεία ήταν πολύ πιο σκληρή και λιγότερο ανεκτική, καθοδηγούμενη από το πιο σκληρό πρόσωπο του Ισλάμ.
Η αρχιτεκτονική τους
Η πολιτιστική κληρονομιά των Moors έχει να κάνει κυρίως με την αρχιτεκτονική αφήνοντας εκπληκτικά κτίρια και παλάτια. Παράδειγμα το La Mezquita στην Κόρδοβα καθώς και το παλάτι Alhambra στη Γρανάδα(που ονομάστηκε «κόκκινο κάστρο» από τα κόκκινα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν) όπως και ο πύργος της Giralda στη Σεβίλλη. Το γκρεμισμένο παλάτι Medina Azahara,η εκκλησία(πρώην τζαμί) στο Τολέδο και τα λουτρά σε κομμάτια όλης της Ιβηρικής χερσονήσου. Ακόμα λέγεται πως διέδωσαν τα οριγκάμι στην Ευρώπη.
Δεν θα απείχε πολύ από την πραγματικότητα η άποψη πως οι Moors επανασύστησαν στην Ευρώπη τον πολιτισμό.
