Asante

   Μια περίοδος γιορτινή για την Κρήτη

Οι ημέρες των εορτών είναι ημέρες αφιερωμένες στην παράδοση και τα βεβαίως στα ήθη και τα έθιμα, όπως και στις πατροπαράδοτες παραδόσεις. Αυτές οι μέρες ανέκαθεν ήταν μια περίοδος ιδιαίτερα γιορτινή για την Κρήτη. Σίγουρα επηρεασμένη από τη δυτικοευρωπαική κουλτούρα τα Χριστούγεννα στη μεγαλόνησσο, δεν μπορεί παρά να είναι λαμπερά, φωτισμένα και στολισμένα. Τα καταστήματα και γενικότερα οι δρόμοι της πόλης φορούν τα γιορτινά τους νωρίς νωρίς για να υποδεχθούν τις Άγιες ημέρες. Εντυπωσιακοί στολισμοί και αμέτρητα φωτάκια, δημιουργούν ένα μαγευτικό θέαμα.

ΚΡΗΤΩΝ ΓΕΥΣΕΙΣ
Στα σπίτια οι νοικοκυρές φτιάχνουν τα παραδοσιακά γλυκίσματα των γιορτών: τα Χριστόψωμα, τα μελομακάρονα, τους κουραμπιέδες, τα σαρίκια, τα αυγοκαλάμαρα, τους λουκουμάδες, τις γλυκοκουλούρες, τη Βασιλόπιτα, και τα ξεροτήγανα. Τα παλαιότερα χρόνια, τα μελομακάρονα ήταν μόνον για τα Χριστούγεννα και οι κουραμπιεδες αποκλειστικά για την πρωτοχρονιά.
Ακόμη, συνήθιζαν τα Χριστουγέννα οι νοικοκυρές να φτιάχνουν τα Χριστόψωμα. Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί, παραδοσιακό κρητικό γλυκό ψωμί που το στολίζουν με ξόμπλια. Το Χριστόψωμο, το φτιάχνουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Το ζύμωμα είναι μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούν, ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα. Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες από τη ζύμη.  Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς, πουλάκια. Τα ξόμπλια, δηλαδή τα στολίδια.
Κυρίαρχο κρέας των ημερών είναι το χοιρινό. Κάθε οικογένεια εκτρέφει ένα χοίρο που τον σφάζει λίγο πριν τα Χριστούγεννα για να φτιάξουν έτσι τα παραδοσιακά φαγητά των Χριστουγέννων.Την δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων από το κρέας του χοίρου παρασκεύαζαν λουκάνικα, απάκια, πηχτή, σύγκλινο, ομαθιές και τσιγαρίδες. Η πηχτή γίνεται από τα πόδια και το κεφάλι. Το κρέας βράζεται καλά, κόβεται σε μικρά κομμάτια. Αυτό το κρέας μαζί με λίγο ζουμί και διάφορα μυρωδικά το βάζουν σε μπολάκια. Εκεί πήζει γι αυτό λέγεται και πηχτή.
Τα λουκάνικα γίνονται από τα έντερα τα οποία γεμίζονται με κρέας και μυρωδικά. Καπνίζονται πάνω από το τζάκι κι έτσι διατηρούνται. Επίσης μαγειρεύουν κρέας σε κρασί χωρίς ίχνος νερού. Τα εντόσθια του χοίρου τα τηγανίζουν. Επίσης ο κόκορας ή κότα γίνεται σούπα. Είναι ένα φαγητό που βοηθάει τα στομάχια των ξενυχτισμένων Κρητικών από το γλέντι των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

ΤΑ ΚΡΗΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ
Ενα ακόμα έθιμο εκείνες τις ημέρες είναι την παραμονή της μέρας των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, είναι τα παιδιά να πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι σ’ όλα τα χωριά, λέγοντας τα κάλαντα και παίρνοντας χρήματα ή δώρα σαν ανταπόδοση για τον «κόπο» τους!
Τα κάλαντα είναι τραγούδια που μνημονεύουν τα γεγονότα των εορτών, καταλήγουν με ευχές για τον νοικοκύρη. Συνοδεύονται από με το τρίγωνο ή ακόμα και από κιθάρες, λύρες, λαγούτα και τύμπανο. Στα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα, για να τα καλοπιάσουν, έδιναν ξηρούς καρπούς , φρούτα, λάδι και αυγά. Στις μέρες μας δίνουν χρήματα και χριστουγεννιάτικα γλυκά.

• Καλά Χριστούγεννα από τις χώρες της Αφρικής
• Τα Κάλαντα και η ιστορία τους
• Χριστουγεννιάτικα έθιμα: Κεφαλλονιά
• Χριστουγεννιάτικα έθιμα: Θεσσαλία
• Το καραβάκι
• Έθιμα χριστουγέννων: "Tα καρύδια"
• Ανασκόπηση 2009
• Χριστούγεννα στην Αφρική
• Mercedes Sosa
• Φυλές του κόσμου