Live Review: Toumani Diabaté

    ποτέ & που; 09-07-2009 το σχολείον (φεστιβάλ αθηνών)
    εισιτήριο: 10 έως 25 €
    μπύρα: μόνο νερό ή αναψυκτικό (έτοιμο να εκραγεί) από αυτόματο!

    ο Toumani Diabaté παρέδωσε μαθήματα kora στο σχολείο!

Τελικά αυτή η χρονιά θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως η «Χρονιά της Αφρικανικής Μουσικής»! Είδαμε τον Lionel Loueke, τον Youssou N’Dour, τον Mulatu Astatke και τώρα πιο πρόσφατα τους Tinariwen. Λίγες μέρες λοιπόν πριν δούμε και τον Femi Kuti (τον μεγαλύτερο γιο του μεγάλου Fela Kuti), παρακολουθήσαμε μια σπάνια συναυλία για τα ελληνικά δεδομένα. Ο Toumani Diabaté ήρθε στην χώρα μας για να μας ταξιδέψει με την αφρικανική του άρπα, την kora. Ο 44χρονος μουσικός από το Mali, προέρχεται από μία οικογένεια που έχει παράδοση στην kora κατά 71 γενιές! Θεωρείται αυτήν την στιγμή ο μεγαλύτερος σολίστ του σπάνιου οργάνου (όπως και ο πατέρας του Sidiki) και το βιογραφικό του είναι πλήρως συμπληρωμένο με πολύ καλούς προσωπικούς δίσκους (“Kaira” του 1989 και “Djelika” του 1995), και πολύ σημαντικές συνεργασίες, με καλλιτέχνες όπως ο Ballaké Sisoko (στον δίσκο “New Ancient Strings” του 1999) και ο μπλουζίστας Taj Mahal (στον δίσκο “Kulanjan” του 1999). Η μεγαλύτερη συνεργασία του όμως, ήταν αυτή με τον Ali Farka Touré, τον μεγαλύτερο μουσικό του Mali που πέθανε το 2006, και αποτέλεσμα αυτής, ο βραβευμένος με Grammy αριστουργηματικός δίσκος “In The Heart Of The Moon” του 2005. Την επόμενη χρονιά κυκλοφόρησε με το όνομα Toumani Diabaté’s Symmetric Orchestra τον δίσκο “Boulevard De l'Indépendance” με συμμετοχή 60 καλλιτεχνών. Έπειτα από αυτήν την κυκλοφορία, έτυχε ιδιαίτερης αναγνώρισης από το παγκόσμιο στερέωμα της μουσικής, με αποτέλεσμα και την συνεργασία του με την πασίγνωστη Björk στον δίσκο της “Volta” του 2007 (συμμετείχε στο τραγούδι “Hope”). Τέλος, το 2008 κυκλοφόρησε ο τελευταίος δίσκος του, ονόματι “The Mande Variations” (το όνομα είναι στο στυλ των “Goldberg Variations” του Bach) που αναδείχθηκε από πολλά world music περιοδικά ως ο καλύτερος της χρονιάς. Δεν θα υπήρχε λοιπόν καμία περίπτωση να χάσουμε την εμφάνιση αυτού του μεγάλου μουσικού. Έτσι λοιπόν βρέθηκα στο χώρο του «Σχολείου» με τους έτερους συντάκτες του Asante, Αλί και Βάσω, μία ώρα πριν ξεκινήσει η συναυλία. Είχαμε ήδη συνεννοηθεί με την manager του φεστιβάλ Αναστασία Ταμουρίδου για μία συνάντηση με τον Toumani Diabaté. Εκεί γνωρίσαμε έναν από τους μουσικούς του, τον Ganda Toumkara (που παίζει το μικρό έγχορδο ngoni) που δήλωσε πως είναι πολύ χαρούμενος που βρίσκεται στην Ελλάδα. Μίλησαν με τον Αλί για αρκετή ώρα για την πατρίδα τους το Mali. Κάπου εκεί αντιληφθήκαμε την παρουσία του Diabaté και συγκεκριμένα να δίνει μια τηλεοπτική συνέντευξη. Μόλις τελείωσε τον πλησιάσαμε και πολύ καταδεκτικά μας μίλησε κι έδειξε ενδιαφέρον για το περιοδικό μας. Του δώσαμε το τελευταίο τεύχος το οποίο και ξεφύλλισε, κι ανανέωσε το ραντεβού μας για μετά το πέρας της εμφάνισής του. Με την βοήθεια της Αλεξάνδρας Φύκα, την οποία ευχαριστούμε ιδιαιτέρως, βρεθήκαμε στο μικρό θέατρο στο χώρο του «Σχολείου». Στις 21:20 εμφανίστηκε στην σκηνή ο Toumani Diabaté και πήρε θέση μπροστά στην kora. Για μισή ώρα έπαιξε δύο μεγάλα solo με ένα μικρό κενό ανάμεσά τους για να χαιρετήσει τον κόσμο που είχε γεμίσει το θέατρο. Έπειτα έκανε την εμφάνισή της η μπάντα φορώντας παραδοσιακά αφρικανικά ρούχα (όπως και ο ίδιος ο Diabaté). Αφού παρουσίασε τους μουσικούς του (Fode Kouyaté-drums, Fodé Lassana Diabaté-balafon, Kasse Mady Diabaté-φωνητικά, Fanta Mady Kouyaté-κιθάρα, Mohamed Koyta-μπάσο, Ganda Toumkara, ngoni), είπε γελώντας: «λόγω της ζέστης νοιώθω σαν το σπίτι μου»! Από εκεί κι έπειτα και για μισή ώρα το θέατρο γέμισε από τους παραδοσιακούς ήχους του Mali (κι αρχίσαμε να ζεσταινόμαστε κάπως και να ξεχνάμε τις συνθήκες παγετού που επικρατούσαν μέσα στο θέατρο λόγω του air-condition!). Δυστυχώς το balafon (το αφρικανικό ξυλόφωνο) δεν ακουγόταν καλά, τουλάχιστον στην αρχή μιας και μετά βελτιώθηκε ο ήχος του. Σε ένα κενό ανάμεσα στα τραγούδια ο Diabaté μίλησε για τα 700 χρόνια ιστορίας της kora και για τους griot (οι τραγουδιστές της Δυτικής Αφρικής που απαγγέλανε ιστορίες) που τους χαρακτήρισε σαν τους πρώτους ιστορικούς της εποχής («και σίγουρα ήταν οι πρώτοι δημοσιογράφοι» συμπλήρωσε ο Αλί) «Έτσι είναι η ιστορία. Το παρελθόν συναντά το παρόν για το μέλλον». Στο επόμενο δεκάλεπτο τραγούδι ο Diabaté πήρε το μικρόφωνο και προέτρεψε τον κόσμο να ανέβει στην σκηνή και να χορέψει: «Θα πρέπει να χορεύεις μ’ αυτή την μουσική! Χορέψτε!». Έτσι κι έγινε, κι αφού ανέβηκαν δύο στην αρχή, μετά από λίγο η σκηνή είχε γεμίσει από κόσμο που χόρευε με χαρά και τραγουδούσε “I love you, I miss you”. Σ’ αυτό το σημείο έχασα την Βάσω και τον Αλί από τα μάτια μου, για να τους δω κι αυτούς πάνω στη σκηνή να χορεύουν! Είχε πάει ήδη 22:30! Ο ξάδερφος του Diabaté, Fodé Lassana, έκανε μία επίδειξη στο balafon (ξεκινώντας από το “Take Five” του Dave Brubeck) και ο τραγουδιστής Kasse Mady Diabaté άρχισε να παρουσιάζει ένα-ένα τα μέλη του συγκροτήματος, που με την σειρά τους έπαιξαν από ένα μικρό solo. Έτσι έκλεισε η συναυλία. Όμως τις 22:50, κι έπειτα από θερμό χειροκρότημα, ο Toumani Diabaté ξαναβγήκε στην σκηνή. Χωρίς να κλείσουν τα μικρόφωνα, κούρδισε την kora (πράγμα ανατριχιαστικό) κι ευχαρίστησε τους πάντες: τον θεό, τους ανθρώπους του φεστιβάλ, όλους που ήρθαν σήμερα στην συναυλία, τον tour-manager Johannes Bellinck από το Βέλγιο που είναι και ηχολήπτης των εμφανίσεων του, ακόμη και τον ταξιτζή που τον μετέφερε από το αεροδρόμιο στο ξενοδοχείο! Σειρά είχε ένα μικρό μάθημα για την kora. Μάθαμε πως αποτελείται από μια μεγάλη κολοκύθα τυλιγμένη σε κατσικίσιο δέρμα, ότι έχει 11 χορδές αριστερά και 10 δεξιά, κουρδίζεται σύμφωνα με την ΦΑ νότα και παίζεται μόνο με τέσσερα δάχτυλα, τον αντίχειρα και τον δείκτη του κάθε χεριού που σχηματίζουν κατά το κοράνι το όνομα του θεού. «Είναι πολύ εύκολο» είπε τελειώνοντας. Αντ’ αυτού όμως για ένα τέταρτο απέδειξε πως δεν είναι και τόσο εύκολο, παίζοντας απίστευτα solo! Η συναυλία έκλεισε με την εμφάνιση της μπάντας και τον κόσμο να ανεβαίνει ξανά στην σκηνή. Ήταν 23:20 και είχα πολύ καιρό να δω τόσα πρόσωπα χαρούμενα μετά από μια συναυλία!

Διαβάστε σε παραπάνω άρθρο την αποκλειστική συνέντευξη του Toumani Diabaté στο Asante!

Older news items:

Asante

Live Review: Toumani Diabaté

Add comment