Share this
Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Print
E-mail
το Asante συνομίλησε με έναv από τους μεγαλύτερους μουσικούς στην ιστορία
Για άλλη μια φορά φέτος το Gazarte φιλοξενούσε έναν μεγάλο καλλιτέχνη: τον Manu Dibango ή αλλιώς το λιοντάρι του Καμερούν όπως είναι γνωστός (διαβάστε εδώ για την ζωή του). Βρέθηκα στο χώρο στις δύο πρώτες εμφανίσεις του (10 και 11 Φεβρουαρίου) και πραγματικά μπορώ να πω ότι ο 77-χρόνος τεράστιος αυτός μουσικός άφησε τους πάντες ικανοποιημένους! Για δύο ώρες έπαιξε φοβερή μουσική πλαισιωμένος από μια καταπληκτική τραγουδίστρια (Valérie Ekoume) και μια δεμένη μπάντα (Kaba Malekani-κιθάρα, Noël Ekwabi-μπάσο, Julien Agazar-πλήκτρα, Jacques Conti-Bilong-ντραμς ) που δεν στάθηκε μόνο στο στυλ της afro-jazz, αλλά έπαιξε εξίσου άνετα blues, reggae, funky, afrobeat και σε κάποια σημεία hard-rock! Το εισαγωγικό “Mouvement Ewondo” ζέστανε τους μουσικούς και το κοινό, για να έρθει το “Big Blow” (όπως είπε ο ίδιος ο Manu Dibango «ώρα για afrobeat την μουσική του Fela»!) και να ξεσηκώσει τους πάντες. Στη συνέχεια και τις δυο μέρες τα τραγούδια: “Malaika” σε reggae εκτέλεση (το τραγούδι του Κενυάτη Fadhili William που το έκανε γνωστό η “Mama Africa” Miriam Makeba, την οποία ανέφερε ο Dibango), “K. Dansez-Moi Ça”, “Weya”, “Bolingo City”, “Maya Ma Bobe” και “Papa Groove”. Την πρώτη ημέρα έπαιξαν τα “Soma Loba” ( και “Aye Africa (Le Bucheron)” και τη δεύτερη “Oh Koh!”. Και τις δύο ημέρες έκλεισαν με την μεγαλύτερη επιτυχία του Καμερουνέζου σαξοφωνίστα, το “Soul Makossa” σε πραγματικά δυναμικές εκτελέσεις.
Την δεύτερη ημέρα λοιπόν, κι ενώ ο κόσμος αποχωρούσε ικανοποιημένος (κάποιοι μιλούσαν με τα μέλη του συγκροτήματος), ο υπεύθυνος της διοργάνωσης και του Gazarte Λεωνίδας Πετρόπουλος- τον οποίο ευχαριστώ για άλλη μια φορά- με οδήγησε τα καμαρίνια με σκοπό μια συνομιλία με τον Manu Dibango. Μαζί μου και ο ανερχόμενος μουσικός και φίλος Jerome a.k.a the Source (του οποίου η συνέντευξη θα ανέβει σε πολύ λίγο καιρό).
Στα καμαρίνια καθόντουσαν κάποια από τα μέλη του συγκροτήματος και στο βάθος ο Manu Dibango που μας καλωσόρισε θερμά. Κάπου εκεί μείναμε μόνοι μας και ο πρόσχαρος μουσικός, χωρίς να χάσει ούτε ένα λεπτό το χαμόγελό του απάντησε στις ερωτήσεις μας:
Τι σας κάνει όλα αυτά τα χρόνια να συνεχίζετε να παίζετε μουσική;
Μα είμαι ερωτευμένος με την μουσική (γέλια)! Τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο. Ξέρεις, δεν ασχολείσαι με την μουσική επειδή σου ζήτησε κάποιος ότι πρέπει να παίξεις. Παίζεις επειδή είναι ευχαρίστηση. Όταν σταθείς τυχερός να έχεις την μουσική σαν ευχαρίστηση δεν σταματάς ποτέ να παίζεις, εκτός και αν αρρωστήσεις. Όταν για κάποιον όλα είναι φυσιολογικά παίζει μουσική μέχρι το τέλος. (γελώντας) Και κανείς δεν ξέρει πότε έρχεται το τέλος!
Ποια ξεχωρίζετε ως την καλύτερη στιγμή απ’ όλη την καρριέρα σας;
Η καλύτερη στιγμή είναι όταν βρίσκεσαι πάνω στην σκηνή. Κάθε φορά νιώθω τυχερός που ανεβαίνω στην σκηνή, γιατί όταν βρίσκεσαι με τους μουσικούς σου, μοιράζεσαι την μουσική, το οποίο πιο μετά κάνεις και με το κοινό. Όπως χθες ή σήμερα που άρεσε στο κόσμο το πρόγραμμά μας, κι έτσι όλοι μαζί μοιραστήκαμε την αγάπη μας για την μουσική.
Πως είναι να έχεις γράψει ένα τόσο μεγάλο hit όπως είναι το “Soul Makossa”;
Υπάρχουν πολλές ιστορίες πίσω από αυτό το τραγούδι, το “Soul Makossa”! Όταν είσαι τυχερός και φτιάξεις ένα πρότυπο τραγούδι, υπάρχουν και πολλές ιστορίες γύρω του, μερικές φορές καλές, άλλες φορές κακές κτλ. Όλα τα είδη των ιστοριών δημιουργούνται, αρκεί κάποιος να έχει ένα hit. Μα και hit να μην υπάρξει, κανένα πρόβλημα (γέλια)! Όταν καταφέρεις και κάνεις ένα μεγάλο hit, θα υπάρξουν πολλοί άνθρωποι που θα το εκλάβουνε σωστά, μα και κάποιοι άλλοι που θα το πάρουνε στραβά. Αυτό δεν ισχύει μόνο για το “Soul Makossa”, αλλά για όλα τα τραγούδια που γίνανε hits. Όλοι κρίνουν ένα τραγούδι είτε θετικά είτε αρνητικά. Απ’ την στιγμή όμως που κάποιος είναι μουσικός, θα πρέπει να φτιάξει έστω ένα hit, όχι γιατί αυτό είναι το καλύτερο που μπορεί να του συμβεί στην καριέρα του, αλλά γιατί μέσα από αυτό το τραγούδι θα γίνει αναγνωρίσιμος στο κοινό. Έτσι τελικά, μια ζωή έχεις να κάνεις με αυτό το τραγούδι! (γέλια)
Ποιους Αφρικανούς μουσικούς θαυμάζετε πιο πολύ;
Είναι πολλοί. Όταν ήμουν νέος, έπαιζα στο Ζαΐρ, που τότε δεν λεγόταν Ζαΐρ αλλά Κονγκό, στο Λεοπολντβίλ και στάθηκα πολύ τυχερός να παίζω afro-jazz με τους καλύτερους εκείνης της εποχής, όπως ο Joseph Kabasélé και ο Franco με τους “TP OK Jazz”. Είχα να κάνω με πολλούς μουσικούς, μα ο πιο οικείος μου είναι ο Kabasélé, μιας και ήταν αυτός που τότε, με πήρε από το Βέλγιο και με πήγε στο Κονγκό και συγκεκριμένα στο Λεοπολντβίλ. Αυτοί λοιπόν που ξέρω και θαυμάζω ανήκουν στην εποχή των 60’s και είναι αυτοί που κυρίως συνεργάστηκα μαζί τους. Επίσης , ήμουν φίλος με τον Fela, και από την Νότια Αφρική με τον Hugh Masekela και την Miriam Makeba. Έχω παίξει με σχεδόν όλους τους καλύτερους. Πρόσφατα, πριν από δύο ή τρία χρόνια έπαιξα στην νότιο Αφρική με τον Lucky Dube, που είναι ένας από τους αγαπημένους μου μουσικούς. Μιας και συνήθιζα να επισκέπτομαι συχνά την Αφρική , έπαιξα με πολλούς ανθρώπους τους οποίους και θαυμάζω.
Είναι εύκολο για κάποιον που ζει στην Αφρική να φτιάξει μια καριέρα παραμένοντας στην πατρίδα του;
Ας μιλήσουμε για ποδόσφαιρο (γέλια)! Κάποτε ήταν ο Roger Mila, τώρα είναι ο Samuel Eto'o, πραγματικά καλοί και διάσημοι ποδοσφαιριστές. Όχι μόνο η πατρίδα μου το Καμερούν, αλλά όλη η Αφρική έχει καλού παίκτες. Το θέμα είναι να υπάρχει καλή υποδομή έτσι ώστε να μπορείς να τους κρατήσεις στη χώρα τους. Όπως στην Αίγυπτο: στο Κάιρο οι ποδοσφαιριστές δεν φεύγουν από την χώρα τους μιας και υπάρχει καλή υποδομή. Στην Αφρική θα πρέπει να γίνουμε όλο και πιο επαγγελματίες, όπως οι άλλες χώρες. Το ίδιο ισχύει και για την μουσική. Υπάρχουν πάρα πολλοί και καλοί Αφρικανοί μουσικοί που ζούνε εκτός Αφρικής. Αυτό είναι το πρόβλημα: να μπορέσεις να τους κρατήσεις στην πατρίδα τους. Οι αφρικανικές χώρες δουλεύουν πάνω σε αυτό: δημιουργούν σχολεία και σχολές για τα πάντα έτσι ώστε να μην χρειάζεται να φύγει κανείς.
Τι έρχεται πρώτα-πρώτα στο μυαλό σας όταν ακούτε τη λέξη «Αφρική»;
Η ήπειρος. Εννοώ, δεν πρόκειται για χώρα αλλά για ήπειρο (γέλια)! Η Αφρική είναι πολύ πλούσια. Το πρόβλημα είναι ότι η ήπειρος είναι πραγματικά πολύ πλούσια, αλλά ο κόσμος που μένει εκεί είναι πραγματικά πολύ φτωχός. Έτσι λοιπό, χρειαζόμαστε μια ισορροπία ανάμεσα στο πόσο παίρνουν οι άλλες χώρες από την Αφρική σε σχέση με το πόσο παίρνουν όσοι ζουν εκεί. Κι αυτό είναι τεράστιο πρόβλημα! Πρέπει να προσευχηθούμε πως κάποια ημέρα θα μπορεί να υπάρξει αυτή η ισορροπία.
Μπορούν δηλαδή οι αφρικανικές χώρες να βρουν το δρόμο τους;
Ναι, σίγουρα ναι! Είναι θέμα χρόνου. Αλλά ο χρόνος δεν είναι τίποτα πρά ο χρόνος (γέλια)!
Υπάρχει για όλους ένας ή μία “Malaika”(στα σουαχίλι: άγγελος);
Ελπίζω πως όλοι μπορούν να έχουν τον δικό τους “Malaika”, είτε είναι άντρες οι γυναίκες. Αυτό προέρχεται από ένα ερωτικό τραγούδι, κι εύχομαι για τον καθένα να έχει αγάπη στη ζωή του.
Ποιο μήνυμα θα στέλνατε στους αναγνώστες του Asante;
Να είστε χαλαροί και να είστε ερωτευμένοι. Αυτό είναι και τίποτα άλλο!
Για τους Αφρικανούς που ζουν στην Ελλάδα;
Καταρχήν, στην πατρίδα μου στο Καμερούν ζουν πολλοί Έλληνες. Οι πιο πολλοί μετανάστες μας έρχονται από την Ευρώπη κι όχι από χώρες σαν τον Λίβανο. Γι’ αυτό και γνωρίζουμε πολλούς ανθρώπους που έχουν γεννηθεί στην πατρίδα μου! Και ξέρω πως είναι χαρούμενοι εκεί που ζουν, κι εύχομαι κι ελπίζω το ίδιο να ισχύει και για τους συμπατριώτες και όλους τους Αφρικανούς που ζουν στην Ελλάδα. Άλλωστε δεν παίζουν πολλοί από αυτούς ποδόσφαιρο; Ήδη (γέλια)! Όλοι θα πρέπει να είναι χαρούμενοι όπου και αν ζουν. Θα πρέπει να είναι χαρούμενοι με αυτά που έχουν!
Ευχαριστώ πολύ!
Mercy beaucoup!
Έπειτα από την συνομιλία μας, και παρόλο που ο μεγάλος αυτός μουσικός έδειχνε εμφανώς κουρασμένος, δέχτηκε να φωτογραφηθεί μαζί μας και να υπογράψει ένα εξώφυλλο από ένα CD. «Έχω τους δίσκους σας σε βινύλια, αλλά φοβήθηκα μην βρέξει όπως χθες» του είπα για να εισπράξω την άμεση απάντηση από έναν πραγματικό γνώστη της μουσικής: «Βινύλιο, ε; Μόνο αυτό βγάζει καλύτερο ήχο»!
Εις το επανιδείν κύριε Manu Dibango!
What makes you all these years to continue and play music?
Because I’m in love with the music (laughs)! No more, no less. You see, you don’t play music because someone is telling you, you must play. You play music because it’s a pleasure. When you are lucky to have this pleasure you’re never stopping, unless you are ill. When everything’s normal, it’s up to the end. (laughing) And nobody knows the end!
Which do you believe was the best moment in your entire carrier?
The best time is when you are up on stage. Everytime I feel lucky about being on stage, because when you are with your musicians you are sharing the music with them, and after you are sharing the music with the audience. It’s like yesterday or today that people liked what we played, so we shared together our love for music.
How do you feel as the composer of such a hit like “Soul Makossa”?
There are a lot of stories for “Soul Makossa”! When you are lucky to make a standard song there are always a lot of stories behind it, sometimes good, sometimes bad and so far. Every kind of story exists only if someone has a hit. If there’s no hit, no problem (laughs)! If you have a big hit, there would be many people to take it right and some others to take it in the bad way. That is taking worth not only for “Soul Makossa” but for many other hit-songs. Everyone will criticize a song in a positive or negative way. When you are musician you have to make at least one hit-song not because is the best part in your carrier, but because people will recognize you through this song. So in your whole life you have to deal with that song! (laughs)
Which African musicians do you admire?
There are a lot. When I was young, I was playing in Zaire, it wasn’t yet Zaire it was Congo, at Leopoldville and I was lucky to play afro-jazz with the best at that moment, people like Joseph Kabasélé and “Franco and TP OK Jazz”. I was dealing with a lot of musicians but I was more familiar with Kabasélé because he is the one who took me from Belgium to Congo at Leopoldville at that time. So I know and I admire many people from the sixties that I have collaborated with them. Also Fela was my friend, and from South Africa Hugh Masekela and the late Miriam Makeba. I played with almost all the best. I also played with Lucky Dube two or three years ago in South Africa, and he is one of my favourite musicians. As I used to go to Africa I played with many good musicians that I admire.
Is it easy for people in Africa to built carriers and stay in their hometowns?
For example, the soccer (laughs)! It was then Roger Mila now there’s Samuel Eto'o, really famous and good footballers. Not only Cameroon but the whole Africa has good players. The fact is to have good substructure to keep them in Africa. Like Egypt: in Cairo the players don’t need to go outside as they have good substructure. In Africa we need to become more and more professional, like the other countries. The same take effect for music too. There are many good African musicians around the world, and the problem is to keep them in their hometowns. So African countries are working on this: they are creating schools for everything so people will not leave.
What comes first in your mind when you hear the word Africa?
The continent. I mean it’s not a country it’s a continent (laughs)! Africa is very rich. The problem is that the continent is very rich, but the people who lives there are really poor. So, we need some kind of balance between what the other countries take from Africa and what the people who are living there are taking. And this is a really big problem. We must pray that maybe one day that balance can happen.
So do you believe that African countries can find their way?
Oh yes, off course! It’s a matter of time. But time is nothing, it’s just time (laughs)!
Is there a “Malaika”(swahili: angel) for everyone?
I hope that everybody can have his own “Malaika”. The same is for a man or for a woman. This is a love song, and I wish that everybody will have loveliness on life.
What is your message to the Asante readers?
Be cool and be in love it’s all that and that’s it!
For the African who are living in Greece?
First thing, there are a lot of Greek people living in my country, Cameroon. There, the most of the people are coming from Europe than from Lebanon or these countries. That’s why we know many people that were born there! And I know that they are happy there, so I hope and I wish the same for the people of my country, and Africa in general, that they are happy living in your country. There’s many that playing soccer in Greece, aren’t they? Already? (laughs). So everybody must be happy where he lives! Just try to be happy with what you have!
Thank you very much!
Mercy beaucoup!
