Share this
Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Print
E-mail
«Ίσως πρόκειται για το Θεό. Ίσως πάλι όχι»
13/04/1906-22/12/1989
Ίσως πρόκειται για το Θεό. Ίσως πάλι όχι. Άλλωστε ο Σάμουελ Μπέκετ έχει πια χαθεί και εκείνο που απομένει δεν είναι παρά μια σπασμωδική αντήχηση του έργου του. Πάντα αυτό μένει. Μια αντήχηση, κάποια υποψία από το πέρασμα, την ιδέα, το φιλί, το άγγιγμα. Και ύστερα, -αν πρόκειται για εμάς, τους ιθαγενείς-, μένει μονάχα η προσμονή της αττικής νύχτας με τις ύποπτες συναλλαγές στον Υμηττό, τις παθιασμένες συνευρέσεις στον περίβολο των δημοσίων ουρητηρίων, τις τύψεις μιας ακόμα ξοδεμένης μέρας. Εκείνο που περίμενες, καρφωμένος σαν τους μεταλλικούς, ηλεκτροφόρους στύλους, καπνίζοντας την προσωπική, ανομολόγητη αγωνία σου δεν θα φανεί. Με τις νευρικές κινήσεις που συμβολίζουν πάντα εκείνον που παραμονεύει το ίδιο του το αίμα, θα αποσυρθείς, καθώς ο Γκοντό δεν πρόκειται, με μεγάλη βεβαιότητα, να αποτελέσει μια φυσική παρουσία.
Ο Σάμουελ Μπέκετ γεννήθηκε στην Ιρλανδία μια μέρα σαν αυτή το 1906. Γλωσσομαθής, με ένα ιδιαίτερο ύφος, επηρεάστηκε βαθιά από τον Τζέιμς Τζόυς, την τραγωδία του Παγκοσμίου Πολέμου, τη βαθιά ανάγκη του να κοινωνήσει την ιδέα μιας αισιόδοξης πραγματικότητας. Γράφοντας θεατρικά έργα, μοναδικά στη θεματολογία και τα μηνύματά τους, κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ και έφυγε λίγο καιρό μετά την αποδήμηση της συζύγου του. «Περιμένοντας τον Γκοντό», ο Μπέκετ φαίνεται πως δεν έχασε τον καιρό του, ακουμπισμένος στη ρίζα του δέντρου. Μίλησε, εκτέθηκε, φώναξε μες από την ξύλινη αυλαία τον ανθρώπινο λόγο, όμοιο από το Δουβλίνο μέχρι το Παρίσι. Ποιος είναι ο Γκοντό κύριε Μπέκετ; Ποιος είναι, τάχα εκείνος που περιμένατε τόσα χρόνια, χαράζοντας στο χαρτί τη φιγούρα του; Για ποιον σπεύσατε να δηλώσετε πως δεν υποπτευθήκατε την προέλευση ή τη σημασία του;
Η λέξη «Γκοντό» θεωρήθηκε από πολλούς ως μια άλλη, ευφάνταστη ονομασία του μεγάλου, αγνώστου Θεού. Ο ίδιος ο συγγραφέας ποτέ δεν όρισε την ακριβή αίσθηση εκείνου που προσέμεναν στωικά οι δυο άντρες στον ίσκιο του δέντρου, σαν άλλοι προφήτες που βεβαιώνουν την έλευση της ελπίδας.
Είναι αλήθεια πως ο ωφελιμότερος τρόπος για να μνημονεύσει κάποιος την τέχνη είναι να προσπαθεί να ερμηνεύει την αλήθεια των περασμένων καιρών. Η επεξήγηση της επιλογής του Μπέκετ στον τίτλο του έργου του αποτελεί τον αρτιότερο τρόπο για να φέρει κανείς για λίγο στο νου τη βαθιά ανθρώπινη υπόσταση του Ιρλανδού συγγραφέα. Δίοδος μοναδική για τον αναγνώστη ή το θεατή του Μπέκετ δεν είναι άλλη από τη σύνθεση και την ερμηνεία προσωπικών απόψεων πάνω στην τέχνη. Τη ζωή, που εξελίσσεται πάντα παράλληλα στο περιθώριο των λέξεων, στο βάθος των διαλόγων. Οι ήρωες του Μπέκετ προσδοκούν το θεό, τη χάρη εκείνη που φέγγει μες στο νου και προσδίδει νόημα στην καθημερινότητα. Ο Γκοντό του Μπέκετ είναι πάντα η ελπίδα, η εξαίρεση μες στις σειρές των γεγονότων, μες στη θύελλα της δυστυχίας. Ο Γκοντό, που τελικά ποτέ δεν φαίνεται είναι η πολυπόθητη ειρήνη για τις εμπόλεμες ζώνες, η καταφατική απάντηση του κοριτσιού στο πρόστυχο κάλεσμά σου, η χαρά ενός παιδιού, καθώς ανακαλύπτει το καινούριο παιχνίδι του, κάτω από τους σωρούς των συνέργων της μοναξιάς. Ίσως πρόκειται για το Θεό. Ίσως πάλι όχι.
Ο Γκοντό δεν είναι άλλος από εκείνη την ανεξήγητη αίσθηση του θάρρους που επωάζεται μες στις καρδιές των ταπεινωμένων. Ο Γκοντό είναι εκείνος που μονιάζει τις λυσσασμένες φυλές της αφρικανικής γης, καθώς εκείνες πολεμούν μες στους καταυλισμούς, ανάμεσα στις όχθες των ποταμών που ρέουν κατακόκκινοι προς τα σφαγεία. Ο Γκοντό δεν είναι τίποτα περισσότερο από την ονειροπόληση μιας μετέωρης στιγμής που χαρακτηρίζει την καθημερινότητά με τα ολοκαυτώματα και τις παρακμιακές μέρες της, μαζεμένες. Τις μέρες που συνωστίζονται νεκρές πλάι στα ετοιμοθάνατα παιδιά των κεντρικών οδών.
Πριν σκεφτείς λοιπόν ποιος είναι ο Γκοντό, φρόντισε να εκμεταλλευτείς τον καιρό. Προετοιμάσου, μια και υπάρχει η σθεναρή υποψία πως ετούτος ο άνδρας, με το παράδοξο όνομα, δεν θα φανεί εμπρός σου. Και εσύ θα πρέπει να εφαρμόσεις εκείνο που χρόνια συμβαίνει με τις τυχαίες πορείες των ανθρώπων. Την πεισματική συνέχισή της.
Καλησπέρα κύριε Μπέκετ.
