
«μια χώρα με ήλιο, φως και παράδοση αιώνων»
Στην αυγή του 2010, η ανθρωπότητα έγινε και πάλι θεατής ενός γεγονότος από εκείνα που συγκλονίζουν και προκαλούν το κοινό αίσθημα.. Μία ημέρα πριν την έναρξη μιας από τις πιο σημαντικές, αθλητικές εκδηλώσεις του νέου έτους, του Κυπέλλου Αφρικανικών Εθνών, η παγκόσμια, κοινή γνώμη γίνεται μάρτυρας μια άνανδρης τρομοκρατικής επίθεσης εις βάρος της ποδοσφαιρικής ομάδας του Τόνγκο. Τρεις άνθρωποι τουλάχιστον νεκροί, αρκετοί τραυματίες με σοβαρά προβλήματα και το πληγωμένο γόητρο μιας χώρας και μιας ολόκληρης διοργάνωσης, προπομπού του Παγκοσμίου Κυπέλλου που θα διεξαχθεί στη Νότιο Αφρική, συνθέτουν τον απολογισμό της επίθεσης.
Παρά τη γενική κατακραυγή και τις εκκλήσεις για ματαίωση της διοργάνωσης, οι εταιρείες στοιχημάτων που έχουν επενδύσει πολλά στο συγκεκριμένο εγχείρημα, καθώς επίσης και οι αρχές της χώρας, αποφάσισαν την πραγματοποίηση του αθλητικού προγράμματος. Με άλλα λόγια, οι παγκόσμιοι φορείς που εμπλέκονται στη συγκεκριμένη διοργάνωση, αδιαφορούν εμπρός στο δράμα ενός ολόκληρου λαού, παραβλέποντας τόσο την έξαρση της βίας, όσο και τις διαχρονικές, εμφύλιες επιπλοκές που ταλανίζουν αρκετά από τα αφρικανικά κράτη. Στην Ανγκόλα, όπως και σε ένα πλήθος κρατών, οι μέρες αναδύουν οσμή αίματος, καπνού και σκιάς. Σκιάς ανθρώπων που χάνονται στο βωμό ενός ακήρυχτου πολέμου που στήθηκε επιδέξια στα πλαίσια της δυτικής πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε.» Και όλα ετούτα, λίγες μέρες αφού η παγκόσμια κοινότητα δεσμεύτηκε με την ανταλλαγή ευχών και ελπιδοφόρων μηνυμάτων για μια ειρηνική χρονιά, δίχως αναίτιες σφαγές και χαμένες ζωές. Στο μυαλό του γράφοντος στροβιλίζεται μία φράση από εκείνες που συναντά κανείς στο μέσον κάποιας σελίδας, ενός ίσως αδιάφορου βιβλίου. «Πρέπει να βρεθούν άνθρωποι για να σώσουν την ανθρωπότητα από τη μεγαλύτερή της απειλή. Τον ίδιο τον άνθρωπο, που έχει πια τη μορφή ετοιμόρροπων χαλασμάτων, τη δαιμονική λάμψη μιας καλά τανυσμένης λάμας.»
Η φωτογραφία από την παράκτια πόλη της Λουάντα ταξιδεύει για λίγο τη σκέψη μακριά από όλα τούτα τα ανώφελα έργα των καιρών. Πανύψηλα κτίρια, με κατάμαυρες προσόψεις, γιομάτες από μικρά παραθύρια δίχως πρόσωπα να κοιτούν προς τον ορίζοντα. Η πρωτεύουσα της Ανγκόλα χτίστηκε το 1575 από Πορτογάλους αποικιοκράτες που κυβέρνησαν μέχρι το 1975, ρυθμίζοντας τις τύχες μιας χώρας με πλούσιο υπέδαφος και μια ισχυρή, μέχρι πρότινος οικονομική προοπτική. Ύστερα από σφοδρούς αγώνες που κράτησαν για έτη, οι αντάρτες της απελευθέρωσης ανέλαβαν την εξουσία και δίχως κανένα πρόσχημα φρόντισαν να στραφούν εναντίον των δυνάμεων που πρέσβευαν μια πιο φιλορωσική πολιτική, ακολουθώντας τις οδηγίες των ΗΠΑ, τόσο για την οργάνωση του ενόπλου αγώνα όσο και για την αναδόμηση του κατεστραμμένου, κρατικού μηχανισμού.
Με μια ετερόκλητη, πληθυσμιακή σύνθεση, η Δημοκρατία της Ανγκόλα δεν μπόρεσε σε καμία περίπτωση να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία που παρουσιαζόταν για μια ελεύθερη και αναπτυξιακή πορεία. Γρήγορα φάνηκαν τα πρώτα σημάδια μιας εμφύλιας διαμάχης που έμελε στα τέλη του αιώνα που μας προσπέρασε να οδηγήσει στη σύρραξη και το ανθρωπιστικό δράμα των χιλιάδων μεταναστών που μετακινήθηκαν προς γειτονικά κράτη, κάτω από συνθήκες εξαθλίωσης και υποβιβασμού της υπόστασης. Οι μαρτυρίες για θηριωδίες και βιασμούς γυναικών αποτελούν κοινό τόπο των εξομολογήσεων ανθρώπων που εκδιώχθηκαν βίαια από τις περιοχές περισυλλογής διαμαντιών και πολύτιμων λίθων.
Η διαμάχη μεταξύ της UNITA (Εθνική Ένωση για την Πλήρη Απελευθέρωση της Ανγκόλα) και του ΛΚΑΑ (αντίπαλη παράταξη) δεν στέρησε μόνο την πολυπόθητη σταθερότητα από τη εσωτερικό της χώρας, αλλά στάθηκε η αφορμή για την απορρόφηση ενός σημαντικού ποσοστού νέων ανθρώπων στα ένοπλα τμήματα. Παρά τη στροφή του πληθυσμού προς την ακαδημαϊκή κατάρτιση, το γεγονός του ένοπλου αγώνα αποτέλεσε την αιτία για μια ραγδαία μείωση στο ποσοστό των αποφοίτων από πανεπιστήμια και κρατικά ιδρύματα. Ταυτόχρονα, το κλίμα της αναταραχής ανέκοψε την αναπτυξιακή πορεία τομέων όπως η βιομηχανία και το εμπόριο, που παρουσίαζαν σημαντική πρόοδο κατά τα πρώτα έτη της ανεξαρτησίας από το πορτογαλικό στοιχείο. Η Ανγκόλα, αποδομένη σε μια άνευ ερείσματος εμφύλια διαμάχη, δεν πραγμάτωσε το στόχο για τη δημιουργία ενός πρότυπου κράτους, που θα μπορούσε να δείξει το δρόμο και στα υπόλοιπα, δοκιμαζόμενα από αντίστοιχες καταστάσεις αφρικανικά κράτη.
Παρά τη διατήρηση της εξουσίας από τον «εκλεκτό» των ΗΠΑ, Ντος Σάντος, η Ανγκόλα εξακολουθεί να συνιστά έναν ταραγμένο τόπο που δεν ευνοεί σε καμιά περίπτωση τη βελτίωση της παρούσας κατάστασης. Με τη δημιουργία πλήθους ανισοτήτων ανάμεσα στους γηγενείς, η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της διάλυσης, δίχως να υπάρχει πιθανότητα ειρηνικής επίλυσης των θεμάτων κατανομής της εξουσίας ανάμεσα στις δύο παρατάξεις. Με το χριστιανικό στοιχείο να κυριαρχεί, είτε ως προτεσταντικό, ορθόδοξο ή καθολικό ο λαός αυτής της πολύπαθης χώρας δοκιμάζεται στο βωμό της νομής της εξουσίας. Κοινωνικά θέματα, όπως η τμηματοποίηση του πληθυσμού, εξαιτίας χριστιανικών πεποιθήσεων ή πολιτικών καταβολών, όλων αυτών των επιμέρους φυλών που ζουν στο εσωτερικό της χώρας, συνιστούν δευτερεύοντα ζητήματα για ένα κράτος που συγκαταλέγεται στα πλέον διεφθαρμένα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Παρακολουθώντας την πρόσφατη ιστορία της Ανγκόλα, γρήγορα συμπεραίνουμε ότι το κλίμα τρομοκρατίας που έχει διαμορφωθεί με τα χρόνια στην περιοχή αυτή, κάθε άλλο παρά έκπληξη προκαλεί. Η πολύνεκρη επίθεση αποδεικνύει περίτρανα την έκρυθμη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο εσωτερικό της χώρας και η οποία μετατρέπεται σε μια αναίτια οργή προς κάθε φορέα πολιτιστικών ή κοινωνικών δραστηριοτήτων, που αποσκοπεί στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Η σημερινή είδηση ίσως αποτελέσει ορμητήριο για μια πιο γενικευμένη σύρραξη. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν πρέπει να επαναληφθούν τα σενάρια που προβλέπουν κοινωνικούς διαχωρισμούς και παράπλευρες απώλειες. Σε μια χώρα με ήλιο, φως και παράδοση αιώνων προκαλεί απορία η επιμονή της κυβέρνησης σε συγκεκριμένα σχέδια δράσεως, ενώ καθίσταται πλέον ευθύνη όλων η αποφυγή επανάληψης σκηνών με καραβάνια προσφύγων και τρομαγμένων ανθρώπων, που εξαργυρώνουν με τρόπο οδυνηρό την εθνική τους, δυστυχισμένη προέλευση.

Twitter
Myspace
Digg
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio